Operacja dofinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Schemat II Pomocy Technicznej Planu Strategicznego Wspólnej Polityki Rolnej 2023-2027
Operacja realizowana przez Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie
Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie realizowało operację KSOW+ pn. „Badanie ankietowe: Oczekiwania i efekty przynależności do Krajowej Sieci Gospodarstw Demonstracyjnych” operacja dofinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Schematu II Pomocy Technicznej Planu Strategicznego Wspólnej Polityki Rolnej 2023-2027. Celem była kompleksowa diagnoza funkcjonowania Krajowej Sieci Gospodarstw Demonstracyjnych (KSGD) oraz wypracowanie rekomendacji dla jej dalszego rozwoju.
W ramach operacji w dniu 13 października 2025 r. zorganizowane zostało spotkanie on-line, które poświęcone było przeprowadzeniu badania ankietowego wśród członków KSGD.
W spotkaniu uczestniczyli rolnicy, doradcy rolniczy, przedstawiciele nauki oraz koordynatorzy Sieci. Osoby, które na co dzień współtworzą KSGD i działają na rzecz rozwoju polskiego rolnictwa opartego na wiedzy, doświadczeniu oraz współpracy. Spotkanie stanowiło przestrzeń do wymiany opinii, doświadczeń i inspiracji, a jego nadrzędnym celem było zebranie głosu uczestników Sieci, który posłuży do wyznaczenia kierunków dalszych działań Sieci.
Krajowa Sieć Gospodarstw Demonstracyjnych została powołana jako instrument transferu wiedzy i innowacji w rolnictwie. Sieć łączy rolników, doradztwo rolnicze oraz środowisko naukowe, tworząc ogólnopolską bazę gospodarstw i instytucji prowadzących działalność pokazową, edukacyjną i promocyjną. KSGD jest przestrzenią „żywego” uczenia się poprzez obserwację i wymianę doświadczeń, z naciskiem na prezentację rozwiązań aktualnych, praktycznych i możliwych do wdrożenia w warunkach gospodarstw rolnych.
Badanie ankietowe mało charakter diagnostyczno-rozwojowy i koncentrowało się na analizie doświadczeń uczestników Sieci. Zarówno rolników, jak i instytucji współpracujących
w kluczowych obszarach:
- motywacji przystąpienia do KSGD,
- efektów i korzyści z uczestnictwa,
- napotykanych barier, poziomu satysfakcji,
- oczekiwań wobec Sieci
- skuteczności współpracy i przepływu wiedzy.
Cele badania obejmowały w szczególności:
- analizę efektów przynależności do Krajowej Sieci Gospodarstw Demonstracyjnych,
- identyfikację potrzeb i oczekiwań uczestników oraz propozycji nowych form współpracy,
- wskazanie obszarów wymagających wsparcia i dalszego rozwoju,
- ocenę poziomu satysfakcji członków Sieci,
- określenie potrzeby wdrażania dodatkowych działań promocyjnych i innowacyjnych,
- identyfikację barier ograniczających aktywne uczestnictwo oraz możliwych działań usprawniających funkcjonowanie KSGD.
Badanie odpowiadało na pytania dotyczące:
- motywacji i oczekiwań członków Sieci,
- postrzeganych korzyści i efektów uczestnictwa,
- jakości współpracy i komunikacji,
- potrzeb tematycznych i organizacyjnych, które powinny kształtować ofertę demonstracyjną
- narzędzia wymiany wiedzy w ramach KSGD.
- identyfikacja barier
- określenie priorytetowych kierunków rozwoju Sieci.
Kolejnym etapem realizacji operacji były warsztaty fokusowe, prowadzone przez Fundację Socjometr, która odpowiada za realizację badań ankietowych i jakościowych w KSGD.
W dniach 28–29 października oraz 29–30 października 2025 r. odbyły się dwa dwudniowe warsztaty fokusowe z udziałem koordynatorów KSGD, rolników, przedstawicieli instytutów badawczych, szkół rolniczych oraz uczelni wyższych. Każdy warsztat zgromadził 28 uczestników, pracujących w czterech siedmioosobowych grupach roboczych, co umożliwiło pogłębioną dyskusję i wymianę doświadczeń pomiędzy praktykami i ekspertami.
Warsztaty były realizowane w czterech modułach tematycznych:
- wizja przyszłości i kierunki rozwoju Sieci;
- uczestnictwo i zaangażowanie członków;
- analiza SWOT dotychczasowych działań;
- usprawnienie organizacji i komunikacji KSGD.
Zebrane w trakcie warsztatów opinie, wnioski i rekomendacje pozwolą na lepsze dostosowanie działań Sieci do realnych potrzeb gospodarstw demonstracyjnych. Rezultatem warsztatów fokusowych jest raport zawierający podsumowanie dyskusji grupowych, mapy problemów oraz rekomendacje uczestników.
Wyniki badania ankietowego i jakościowego zostały zaprezentowane podczas konferencji podsumowującej pn. „Gospodarstwa demonstracyjne – wnioski z badania ankietowego. Oczekiwania i efekty przynależności do Krajowej Sieci Gospodarstw Demonstracyjnych”, która odbyła się 25–26 listopada 2025 r. w Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie.
Celem konferencji było:
- przedstawienie wyników badań ankietowych przeprowadzonych wśród gospodarstw demonstracyjnych,
- omówienie korzyści wynikających z uczestnictwa w Krajowej Sieci Gospodarstw Demonstracyjnych,
- zidentyfikowanie potrzeb i oczekiwań gospodarstw związanych z dalszym rozwojem sieci.
Spotkanie było okazją do wymiany doświadczeń, prezentacji dobrych praktyk oraz dyskusji nad kierunkami wsparcia i doskonalenia systemu gospodarstw demonstracyjnych w Polsce.
W pierwszym dniu konferencji część stacjonarną obejmującą prezentacje przedstawicieli m.in. Fundacji Socjometr, ARiMR, KOWR, MRiRW oraz Europejskiego Parlamentu Wiejskiego, a także równoległe sesje tematyczne i panele dyskusyjne. Drugi dzień poświęcony był części terenowej. Wizytom studyjnym w wybranych gospodarstwach demonstracyjnych.
Odbyły się wyjazd do gospodarstw demonstracyjnych:
- Gospodarstwo Rolne Andrzeja Abramowskiego, Patok (gm. Kałuszyn)
- Gospodarstwo Rolne Hanny i Krzysztofa Kowalskich, Winniki (gm. Nasielsk)
Konferencja skierowana była do rolników należących do Krajowej Sieci Gospodarstw Demonstracyjnych, instytucji współpracujących z Siecią, doradców rolniczych oraz wszystkich osób zainteresowanych rozwojem gospodarstw demonstracyjnych w Polsce.
Zebrane opinie i wnioski posłużyły do:
- oceny dotychczasowych działań KSGD,
- identyfikacji potrzeb i oczekiwań rolników oraz partnerów Sieci,
- wskazania barier ograniczających współpracę,
- sformułowanie rekomendacji i nowych pomysłów na przyszłość.
Realizacja operacji Badanie ankietowe „Oczekiwania i efekty przynależności do Krajowej Sieci Gospodarstw Demonstracyjnych” stanowiła istotny etap budowania nowoczesnej, otwartej na współpracę i innowacje Krajowej Sieci Gospodarstw Demonstracyjnych, wspierającej rozwój gospodarstw rolnych oraz efektywny transfer wiedzy i dobrych praktyk. Konferencja była ważnym forum dyskusji, z której wynika, jak ważne jest dalsze wzmacnianie współpracy w ramach KSGD oraz rozwój systemowych rozwiązań, które umożliwią jeszcze skuteczniejsze pełnienie roli edukacyjnej, demonstracyjnej i innowacyjnej przez gospodarstwa w całym kraju.
Rekomendacje wypracowane na podstawie badania ankietowego:
- Stworzenie Ogólnopolskiego Systemu Standardów KSGD jako fundamentu profesjonalizacji i transparentności funkcjonowania Sieci.
- Budowa nowoczesnego systemu cyfrowego KSGD porządkującego komunikację, zwiększającego widoczność i usprawniającego organizację działań.
- Wzmocnienie roli koordynatorów KSGD poprzez jasne ramy pracy, dodatkowe zasoby oraz profesjonalne wsparcie.
- Rozwój infrastruktury fizycznej gospodarstw demonstracyjnych zapewniającej warunki do prowadzenia wysokiej jakości demonstracji i przyjmowania grup.
- Budowanie silnej, zintegrowanej wspólnoty uczestników KSGD opartej na wymianie wiedzy, współpracy i relacjach między gospodarstwami.
- Wzmocnienie komunikacji i widoczności KSGD poprzez spójną identyfikację wizualną, profesjonalne działania medialne oraz aktywną obecność publiczną.
- Stworzenie ogólnopolskiego systemu współpracy KSGD ze szkołami rolniczymi oraz rozwój edukacji młodzieży.
- Budowa partnerskiej współpracy KSGD z ośrodkami naukowymi i wdrożenie profesjonalnego modelu transferu wiedzy.
- Opracowanie ogólnopolskiej strategii rozwoju KSGD jako systemu edukacji, innowacji i współpracy.
- Zapewnienie stabilnego, wieloźródłowego systemu finansowania działań KSGD gwarantującego trwałość i rozwój Sieci.
Konferencja potwierdziła ogromny potencjał Krajowej Sieci Gospodarstw Demonstracyjnych jako przestrzeni rozwoju, edukacji i wymiany doświadczeń. Wspólne działanie, wzajemne wsparcie i konsekwentna realizacja rekomendacji pozwolą w pełni wykorzystać możliwości, jakie daje współpraca gospodarstw w skali kraju. Razem możemy więcej.
Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie składa podziękowania wszystkim uczestnikom Badania ankietowego Krajowej Sieci Gospodarstw Demonstracyjnych. Rolnikom, koordynatorom, naukowcom oraz przedstawicielom jednostek badawczych za aktywny udział w badaniu oraz zaangażowanie w prace na rzecz rozwoju Sieci. Państwa wiedza, doświadczenie i otwartość na współpracę mają kluczowe znaczenie dla kształtowania przyszłości polskiego rolnictwa opartego na innowacjach, praktycznej wymianie wiedzy i trwałych partnerstwach.
Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie składa podziękowania Fundacji Socjometr za profesjonalne przeprowadzenie badań ankietowych i jakościowych, zastosowanie kreatywnych i angażujących rozwiązań badawczych oraz rzetelne opracowanie raportu końcowego, w tym trafne sformułowanie wniosków i uchwycenie rekomendacji istotnych dla przyszłego rozwoju Krajowej Sieci Gospodarstw Demonstracyjnych.