Jubileusz 5-lecia Krajowej Sieci Gospodarstw Demonstracyjnych
Jubileusz to nie tylko podsumowanie drogi, ale także początek nowych
wyzwań i wspólnych sukcesów
W dniach 25–26 maja 2026 roku w Hotelu HUGO w Kędzierzynie-Koźlu odbyła się Konferencja Jubileuszowa Krajowej Sieci Gospodarstw Demonstracyjnych pod hasłem „Od doświadczenia do działania – wzmacnianie transferu wiedzy w Krajowej Sieci Gospodarstw Demonstracyjnych”. Wydarzenie zostało zorganizowane przez Centrum Doradztwa Rolniczego i odbyło się pod honorowym patronatem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi Stefana Krajewskiego.
Konferencja była okazją do podsumowania pięciu lat działalności Krajowej Sieci Gospodarstw Demonstracyjnych, wymiany doświadczeń pomiędzy rolnikami, doradcami, przedstawicielami szkół rolniczych i instytucji sektora rolnego, a także wyznaczenia kierunków dalszego rozwoju sieci.
Wydarzenie otworzył Marcin Oszańca – Dyrektor Centrum Doradztwa Rolniczego, witając licznie zgromadzonych uczestników i zaproszonych gości. Marcin Tomaszewski – Dyrektor Departamentu Transferu Wiedzy i Spraw Społecznych (MRiRW), odczytał list skierowany do uczestników konferencji przez Podsekretarza Stanu Adama Nowaka. Uczestnicy usłyszeli podziękowania za wspólne tworzenie silnej i dynamicznie rozwijającej się Sieci, która stanowi cenne miejsce zdobywania praktycznej wiedzy oraz doskonalenia kompetencji zawodowych poprzez bezpośredni kontakt z gospodarstwami, obserwację rzeczywistych procesów i wymianę doświadczeń. Ważnym elementem wydarzenia było także wystąpienie Leszka Szymańskiego, Zastępcy Prezesa ARiMR, poświęcone możliwościom finansowania przedsięwzięć rolniczych ze środków Planu Strategicznego Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027. Podczas inauguracji podkreślono znaczenie gospodarstw demonstracyjnych jako miejsc praktycznej edukacji, transferu wiedzy oraz wdrażania innowacyjnych rozwiązań w rolnictwie.
Pierwszy dzień konferencji poświęcony był zagadnieniom edukacji i budowania potencjału wiedzy w rolnictwie. W trakcie sesji dotyczącej szkół rolniczych uczestnicy dyskutowali o roli edukacji zawodowej, współpracy międzypokoleniowej oraz znaczeniu praktycznego nauczania młodzieży. Kolejny blok tematyczny koncentrował się na idei gospodarstw demonstracyjnych, ich funkcjach edukacyjnych, korzyściach dla rolnictwa i środowiska oraz możliwościach dotarcia do różnych grup odbiorców.
Dużym zainteresowaniem cieszyła się część warsztatowa, podczas której uczestnicy mogli wybrać jedną z trzech ścieżek tematycznych:
- produkcję roślinną i rozwiązania Rolnictwa 4.0,
- teoria z praktyką – rękodzieło
- przetwórstwo żywności połączone z zagadnieniami bezpieczeństwa żywności.
Pierwszy blok warsztatowy poświęcony był zagadnieniom Rolnictwa 4.0. Uczestnicy pracowali przy komputerach, poznając nowoczesne rozwiązania cyfrowe wspierające zarządzanie gospodarstwem. Zajęcia obejmowały również pokaz drona oraz mapowanie pól. Zadaniem uczestników było wprowadzenie danych do aplikacji i przesłanie ich do ciągnika w celu realizacji zaplanowanego zabiegu. Jerzy Koronczok reprezentujący „Agrocom Polska” przekazał uczestnikom cenną wiedzę oraz praktyczne umiejętności związane z wykorzystaniem nowoczesnych technologii w rolnictwie.
Drugi blok warsztatowy połączył teorię z praktyką. Renata Karwan – współwłaścicielka gospodarstwa rodzinnego „Smaki Przylasek” przybliżyła uczestnikom temat naturalnych octów, ich właściwości prozdrowotnych oraz procesu powstawania. Uczestnicy mieli również okazję samodzielnie przygotować nastawy na ocet. Kolejny warsztat poprowadziła Joanna Karbowniczek – właścicielka firmy „Fiolet Love”, prezentując właściwości lawendy oraz różnorodne możliwości wykorzystania jej kwiatów. Zajęcia były doskonałą okazją do zdobycia praktycznych umiejętności, wymiany doświadczeń oraz transferu wiedzy między uczestnikami.
Trzeci blok warsztatowy z zakresu przetwórstwa żywności połączony był z tematyką bezpieczeństwa żywności. Beta i Robert Janowscy – prowadzący gospodarstwo ekologiczne „Pod Kasztanem” przedstawili zasady bezpiecznego przetwórstwa, higieny pracy oraz zapewniania odpowiednich warunków produkcji. Podkreślili znaczenie przestrzegania obowiązujących standardów i dbałości o każdy etap procesu technologicznego dla uzyskania wysokiej jakości wyrobów. Zwrócili również uwagę, że zadowolenie klientów, wynikające
z niezmiennie wysokiej jakości produktów, buduje zaufanie i zachęca do ponownych zakupów. Emilia Sznajder reprezentująca gospodarstwo demonstracyjne „Kiszonki z Doliny Baryczy” przedstawiła ekologiczne metody uprawy warzyw przeznaczonych do produkcji kiszonek, zwracając uwagę na znaczenie świadomych wyborów żywieniowych i sięgania po żywność, która nie tylko syci, ale również odżywia organizm. Z kolei Mirosław Ślęzak z gospodarstwa demonstracyjnego „Niezapominajka” opowiedział o właściwościach olejów tłoczonych na zimno, m.in. z czarnuszki, słonecznika i rzepaku. Uczestnicy dowiedzieli się, jak odpowiednio dobrane produkty mogą wspierać funkcjonowanie układu nerwowego i pokarmowego oraz stanowić cenny element codziennej, zdrowej diety. Warsztaty stworzyły przestrzeń do zdobywania praktycznej wiedzy i wymiany doświadczeń pomiędzy uczestnikami.
W godzinach popołudniowych odbyły się grupy dyskusyjne poświęcone zagadnieniom:
- Szanse i zagrożenia dla rolnictwa,
- Zdrowie i jakość życia na obszarach wiejskich,
- Możliwości współpracy i tworzenia sieci kontaktów między rolnikami.
Panel dyskusyjny „Szanse i zagrożenia dla rolnictwa” poprowadził Szymon Wujewski. W debacie udział wzięli Mirosław Korzeniowski (Agroekoton), Jerzy Koronczok (Agrocom Polska) oraz Maciej Wysocki (Królewska Wołowina). Eksperci przedstawili swoje spojrzenie na najważniejsze wyzwania stojące przed współczesnym rolnictwem, wskazując obszary wymagające szczególnego wsparcia, takie jak sadownictwo, ogrodnictwo, małe gospodarstwa rolne oraz rozwój technologii umożliwiających precyzyjne wykonywanie zabiegów sprzyjających ochronie środowiska. Poruszono również temat poszukiwania dodatkowych źródeł dochodu dla gospodarstw rolnych. Dyskusja spotkała się z dużym zainteresowaniem uczestników konferencji, którzy aktywnie włączali się do rozmowy, dzieląc się własnymi doświadczeniami
i spostrzeżeniami.
Najważniejsze wnioski z panelu dyskusyjnego:
- Rolnictwo stoi przed poważnymi wyzwaniami związanymi z rosnącymi kosztami produkcji oraz niestabilnymi warunkami klimatycznymi.
- Nowoczesne technologie i innowacje są kluczowe dla utrzymania konkurencyjności gospodarstw rolnych.
- Niezbędne jest łączenie opłacalności produkcji z realizacją wymogów środowiskowych.
- Polska żywność posiada duży potencjał jakościowy i eksportowy.
- Rolnicy potrzebują stabilnych, przejrzystych i przewidywalnych zasad prowadzenia działalności.
- Ważnym elementem rozwoju sektora jest wsparcie młodych rolników oraz obszarów wiejskich.
- Współpraca nauki, biznesu i praktyki rolniczej będzie fundamentem dalszego rozwoju rolnictwa.
- Bezpieczeństwo żywnościowe pozostaje jednym z najważniejszych strategicznych priorytetów.
Drugi panel dyskusyjny poświęcony był zdrowemu stylowi życia, świadomemu odżywianiu oraz roli producentów żywności w budowaniu zdrowia społeczeństwa. W dyskusji udział wzięły Agnieszka Pardo z CDR w Brwinowie, Barbara Sordyl-Lipnicka z ekologicznego gospodarstwa „EKOFARM Czaniec”, Emilia Sznajder z gospodarstwa „Kiszonki z Doliny Baryczy” oraz Elżbieta i Maciej Warcholak z „Rodzinnej Pasieki Warcholaków”. Uczestnicy panelu podkreślali, jak wiele możemy nauczyć się od natury oraz jak istotne znaczenie dla zdrowia człowieka mają codzienne wybory żywieniowe. Rozmawiano o wpływie jakości żywności na odporność organizmu, znaczeniu naturalnych produktów oraz potrzebie edukacji żywieniowej i przekazywania wiedzy kolejnym pokoleniom. W centrum rozmowy znalazło się przesłanie: „Wybieraj mądrze, jedz świadomie, żyj zdrowo – dbaj o siebie i środowisko”.
Najważniejsze wnioski z panelu dyskusyjnego:
- Zdrowie zaczyna się od codziennych wyborów żywieniowych i stylu życia.
- Coraz większego znaczenia nabiera powrót do naturalnej, lokalnej i mniej przetworzonej żywności.
- Kiszonki oraz naturalna fermentacja wspierają odporność organizmu i prawidłowe funkcjonowanie mikrobiomu.
- Edukacja żywieniowa jest dziś jednym z najważniejszych wyzwań społecznych.
- Zdrowy styl życia nie jest modą, lecz inwestycją w przyszłość i lepszą jakość życia.
- Rolnicy i producenci żywności odgrywają kluczową rolę w budowaniu zdrowia
i dobrostanu społeczeństwa. - Konsumenci oczekują dziś transparentności, autentyczności oraz wiedzy o pochodzeniu produktów.
- Zdrowe żywienie powinno być dostępne, praktyczne i możliwe do wdrożenia
w codziennym życiu. - Współpraca producentów, ekspertów i edukatorów może realnie wpływać na zmianę nawyków żywieniowych społeczeństwa.
- Prawdziwa jakość życia to połączenie zdrowia, dobrych relacji, troski o środowisko oraz świadomego stylu życia.
Trzeci panel dyskusyjny, prowadzony przez Aleksandra Bomberskiego, poświęcony był rozwojowi gospodarstw rolnych, budowaniu współpracy oraz poszukiwaniu nowych kierunków działalności na obszarach wiejskich. W debacie udział wzięli: Joanna Kubara-Jarosław z gospodarstwa demonstracyjnego specjalizującego się w produkcji zwierzęcej, Jarosław Cichocki z Pomorskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego w Lubaniu oraz dr hab. inż. Katarzyna Szwedziak, profesor Akademii Nauk Stosowanych Angelusa Silesiusa w Wałbrzychu.
Dyskusja miała inspirujący i praktyczny charakter. Uczestnicy podkreślali ogromną wartość spotkań, warsztatów oraz sieciowania współpracy pomiędzy rolnikami, doradcami i naukowcami. Szczególnie mocno wybrzmiała potrzeba uczenia się poprzez praktykę oraz wymianę doświadczeń. Zwracano uwagę, że najlepsze rozwiązania rodzą się często w gospodarstwach rolnych i są najskuteczniej przekazywane w formule „rolnik dla rolnika”, poprzez obserwację sprawdzonych działań i bezpośredni kontakt z praktykami.
Najważniejsze wnioski z panelu dyskusyjnego:
- Poszukiwanie nowych kierunków rozwoju gospodarstw rolnych jest niezbędne dla zwiększenia ich stabilności ekonomicznej.
- Przykłady działalności pozarolniczej, takie jak agroturystyka, sprzedaż produktów lokalnych czy gospodarstwa oferujące usługi terapeutyczne, mogą stanowić dodatkowe źródło dochodu.
- Kluczowym elementem rozwoju obszarów wiejskich jest współpraca i budowanie trwałych partnerstw.
- Rolnicy potrzebują szerszego dostępu do praktycznej wiedzy z zakresu pozyskiwania środków finansowych, marketingu internetowego oraz formalnych aspektów prowadzenia działalności dodatkowej.
- Dobre praktyki i sprawdzone rozwiązania są najlepszym przykładem do naśladowania
i wdrażania w innych gospodarstwach. - Usługi społeczne, edukacja młodzieży oraz integracja różnych grup społecznych stają się coraz ważniejszym elementem rozwoju wsi.
- Wciąż brakuje wystarczających możliwości sieciowania, mimo że wiele gospodarstw
i organizacji poszukuje partnerów do współpracy. - Młodzi rolnicy coraz częściej sięgają po innowacyjne rozwiązania i nowoczesne modele prowadzenia gospodarstw.
- Otwarta dyskusja, wymiana doświadczeń oraz współpraca między praktyką, nauką i doradztwem są fundamentem dalszego rozwoju polskiego rolnictwa i obszarów wiejskich.
Wypracowane podczas dyskusji wnioski stanowić będą cenny materiał do dalszych działań rozwojowych KSGD.
Szczególnym punktem pierwszego dnia wydarzenia była uroczysta Gala Jubileuszowa. W jej trakcie ogłoszono i zaprezentowano laureatów konkursu „Gospodarstwo Demonstracyjne Ambasadorem Wiedzy Rolniczej”, w którym wyróżniono gospodarstwa aktywnie wspierające transfer wiedzy i dobre praktyki w rolnictwie. Wyróżnione gospodarstwa stanowią inspirujący przykład skutecznego upowszechniania wiedzy rolniczej, wdrażania innowacji oraz budowania współpracy pomiędzy praktyką rolniczą a środowiskiem doradczym i edukacyjnym.
Laureaci pierwszej edycji Konkursu:
- województwo dolnośląskie – Emilia i Michał Sznajder
- województwo kujawsko-pomorskie – Jarosław i Kinga Tarniccy
- województwo lubelskie Beata i Robert Janowscy
- województwo lubuskie Kamila i Bogdan Kasperscy
- województwo łódzki Beata i Dominik Pleśnierowicz
- województwo małopolskie Joanna Karbowniczek
- województwo mazowieckie Hanna i Krzysztof Kowalscy
- województwo opolskie Michał Gadziński
- województwo podlaskie Elżbieta i Maciej Warcholak
- województwo podkarpackie Adam Lewczuk
- województwo pomorskie Arleta i Mieczysław Grulkowscy
- województwo śląskie Joanna Kubara
- województwo świętokrzyskie Agata Machocka
- województwo warmińsko mazurskie Katarzyna i Daniel Maliccy
- województwo wielkopolski Krystian Szyler
- województwo zachodniopomorskie Łukasz i Patrycja Leśniewscy
Drugi dzień konferencji rozpoczął się prezentacjami gospodarstw demonstracyjnych należących do Krajowej Sieci Gospodarstw Demonstracyjnych, którzy zostali wyróżnieni na wieczornej gali. Właściciele gospodarstw przedstawili swoją działalność, dzielili się doświadczeniami oraz prezentowali rozwiązania wdrażane w swoich gospodarstwach.
Następnie koordynatorzy KSGD podsumowali pięć lat funkcjonowania sieci, przedstawiając jej rozwój, najważniejsze osiągnięcia oraz wyzwania stojące przed gospodarstwami demonstracyjnymi w kolejnych latach. Wskazano również kierunki dalszego rozwoju Sieci,
ze szczególnym uwzględnieniem współpracy międzyinstytucjonalnej, cyfryzacji oraz zwiększania dostępności działań edukacyjnych.
Kierunki dalszego rozwoju Krajowej Sieci Gospodarstw Demonstracyjnych:
- Współpraca nauki, doradztwa i gospodarstw demonstracyjnych.
- Cyfryzacja i nowoczesne narzędzia wymiany wiedzy.
- Więcej praktycznych szkoleń i wizyt studyjnych.
- Innowacje i technologie Rolnictwa 4.0.
- Sieciowanie oraz budowanie partnerstw na obszarach wiejskich.
Konferencję zakończył blok edukacyjny poświęcony bezpieczeństwu pracy w gospodarstwie rolnym. Uczestnicy mieli okazję wysłuchać prelekcji dotyczących najczęstszych zagrożeń występujących podczas pracy w gospodarstwie oraz uczestniczyć w szkoleniu z zakresu pierwszej pomocy prowadzonym przez ratownika medycznego.
Jubileuszowa Konferencja Krajowej Sieci Gospodarstw Demonstracyjnych potwierdziła, że gospodarstwa demonstracyjne odgrywają istotną rolę w procesie transferu wiedzy, wdrażania innowacji oraz budowania współpracy pomiędzy rolnikami, doradcami i środowiskiem edukacyjnym. Spotkanie było nie tylko podsumowaniem dotychczasowych osiągnięć, ale również inspiracją do dalszych działań na rzecz nowoczesnego, konkurencyjnego i zrównoważonego rolnictwa.
Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie składa serdeczne podziękowania wszystkim Ośrodkom Doradztwa Rolniczego współtworzących Krajową Sieć Gospodarstw Demonstracyjnych. Dziękujemy za pięć lat owocnej współpracy, zaangażowanie oraz wspólne budowanie silnej sieci wymiany wiedzy i doświadczeń.
Szczególne podziękowania kierujemy do koordynatorów za tworzenie powiązań sieciowych, inicjowanie współpracy oraz gotowość do podejmowania nowych działań i wyzwań.
Dziękujemy również wszystkim gospodarstwom należącym do Sieci Gospodarstw Demonstracyjnych za ich otwartość, zaangażowanie oraz gotowość do dzielenia się wiedzą i doświadczeniem z innymi rolnikami, doradcami oraz przedstawicielami środowiska naukowego. To dzięki Państwa aktywności, profesjonalizmowi i codziennej pracy Sieć rozwija się, skutecznie wspierając transfer innowacji, upowszechnianie dobrych praktyk oraz rozwój nowoczesnego i zrównoważonego rolnictwa. Państwa wkład stanowi fundament sukcesu tego przedsięwzięcia i inspirację dla kolejnych uczestników Sieci. Mamy nadzieję, że nawiązane kontakty podczas konferencji zaowocują kolejnymi inicjatywami i partnerstwami, potwierdzając, że networking naprawdę działa.
Razem tworzymy przestrzeń do rozwoju, współpracy i innowacji dla polskiego rolnictwa.
