CYKL SPOTKAŃ W KRAJOWEJ SIECI GOSPODARSTW DEMONSTRACYJNYCH
„Od praktyki do efektu – dobre praktyki klimatyczne i środowiskowe w Krajowej Sieci Gospodarstw Demonstracyjnych”
Termin: 08.06.2026 r.
Miejsce realizacji: Centralny Ośrodek Badania Odmian Roślin Uprawnych – Stacja Doświadczalna Oceny Odmian w Seroczynie, ul. Koszarowa 4, 08-116 Seroczyn
W dniu 8 czerwca 2026 r. w Stacji Doświadczalnej Oceny Odmian w Seroczynie odbyło się spotkanie demonstracyjne. Celem wydarzenia było przekazanie rolnikom praktycznej wiedzy dotyczącej doboru odmian roślin uprawnych, znaczenia postępu genetycznego oraz wykorzystania wyników doświadczeń odmianowych w codziennym zarządzaniu gospodarstwem.
Spotkanie rozpoczęła Joanna Dziurdziak – Dyrektor Stacji Doświadczalnej Oceny Odmian w Seroczynie, która przedstawiła znaczenie doświadczeń odmianowych prowadzonych na terenie województwa mazowieckiego oraz omówiła aktualne Listy Odmian Zalecanych do uprawy na 2026 rok. Uczestnicy zapoznali się z rolą COBORU w ocenie wartości gospodarczej odmian oraz możliwościami wykorzystania wyników badań w praktyce rolniczej. Następnie przedstawiono aktualne problemy związane z uprawą soi w warunkach gospodarstw rolnych. Omówiono wymagania tego gatunku, znaczenie właściwego doboru odmiany, wpływ warunków siedliskowych oraz znaczenie technologii uprawy dla uzyskania stabilnych i wysokich plonów.
Centralny Ośrodek Badania Odmian Roślin Uprawnych (COBORU) pełni bardzo ważną rolę jako instytucja wspierająca rolników w podejmowaniu właściwych decyzji dotyczących produkcji roślinnej. Dzięki prowadzonym badaniom odmianowym rolnicy otrzymują niezależne i wiarygodne informacje o wartości gospodarczej odmian, ich potencjale plonowania, zdrowotności oraz przydatności do uprawy w określonych warunkach glebowo-klimatycznych. COBORU, jest partnerem rolników w zakresie ograniczania ryzyka produkcyjnego. W warunkach zmieniającego się klimatu, częstszych okresów suszy, presji chorób oraz rosnących kosztów produkcji szczególnego znaczenia nabiera wybór odmian odpornych, stabilnie plonujących i dostosowanych do lokalnych warunków gospodarowania. Wyniki doświadczeń prowadzonych przez COBORU pomagają rolnikom wybrać odmiany, które najlepiej sprawdzą się w ich gospodarstwach.
Istotnym narzędziem wspierającym rolników są wyniki Porejestrowego Doświadczalnictwa Odmianowego (PDO) oraz Listy Odmian Zalecanych (LOZ). Informacje te powstają na podstawie wieloletnich badań prowadzonych w różnych lokalizacjach i warunkach uprawowych, dzięki czemu stanowią praktyczne źródło wiedzy przy wyborze materiału siewnego. Rolnik korzystający z tych danych może lepiej dopasować odmianę do rodzaju gleby, poziomu intensywności produkcji oraz występujących zagrożeń, takich jak susza czy choroby. COBORU jest również miejscem wymiany wiedzy i doświadczeń pomiędzy nauką, hodowlą roślin, doradztwem rolniczym i praktyką gospodarczą. Organizowane przez Stacje Doświadczalne Oceny Odmian pokazy polowe, dni pola oraz szkolenia umożliwiają rolnikom bezpośrednie zapoznanie się z nowymi odmianami i technologiami produkcji. Dzięki temu wiedza zdobywana w doświadczeniach trafia bezpośrednio do gospodarstw.
Partnerstwo COBORU z rolnikami polega nie tylko na przekazywaniu informacji, ale również na poznawaniu rzeczywistych potrzeb producentów rolnych. Uwagi i doświadczenia rolników stanowią cenne źródło wiedzy, które pomaga rozwijać kierunki badań oraz lepiej odpowiadać na wyzwania współczesnego rolnictwa. Współpraca rolników z COBORU przyczynia się do zwiększenia konkurencyjności gospodarstw, poprawy efektywności produkcji oraz podejmowania decyzji opartych na sprawdzonych danych. Dzięki bezpośredniemu kontaktowi ze Stacjami Doświadczalnymi Oceny Odmian rolnicy mają dostęp do aktualnej wiedzy, która może być praktycznie wykorzystana w codziennym prowadzeniu gospodarstwa.
Opis demonstracji kolekcji odmian roślin uprawnych
Głównym elementem spotkania była demonstracja kolekcji odmian roślin uprawnych prowadzona na polach doświadczalnych SDOO w Seroczynie. Uczestnicy mieli możliwość bezpośredniego zapoznania się z doświadczeniami odmianowymi realizowanymi w ramach badań urzędowych oraz Porejestrowego Doświadczalnictwa Odmianowego (PDO). Podczas przejścia po kolekcji odmian zaprezentowano różne gatunki roślin rolniczych oraz odmiany znajdujące się w badaniach prowadzonych przez COBORU. Omówiono:
- różnice w tempie rozwoju poszczególnych odmian,
- wyrównanie łanu,
- odporność roślin na choroby,
- reakcję odmian na warunki stresowe, w tym niedobory wody,
- potencjał plonowania,
- przydatność odmian do różnych technologii produkcji.
Uczestnicy mogli bezpośrednio porównać wygląd roślin na poletkach, ocenić kondycję odmian oraz uzyskać informacje dotyczące ich przydatności w gospodarstwach o różnych warunkach glebowych i klimatycznych. Szczególną uwagę zwrócono na odmiany charakteryzujące się większą odpornością na niekorzystne warunki środowiskowe, poprawioną zdrowotnością oraz możliwością wykorzystania w systemach integrowanej produkcji roślinnej.
INNOWACYJNE ELEMENTY DEMONSTRACJI
Demonstracja kolekcji odmian w SDOO w Seroczynie stanowiła przykład innowacyjnego podejścia do transferu wiedzy pomiędzy nauką, doradztwem a praktyką rolniczą.
Najważniejsze elementy innowacyjne:
- Praktyczna ocena postępu genetycznego odmian
Uczestnicy spotkania demonstracyjnego mogli zobaczyć rzeczywiste różnice pomiędzy odmianami uprawianymi w tych samych warunkach środowiskowych. Pozwala to na świadomy wybór materiału siewnego i ograniczenie ryzyka produkcyjnego.
- Wykorzystanie wyników doświadczeń PDO w praktyce gospodarstwa
Prezentowane odmiany były oceniane pod kątem cech istotnych dla rolników, takich jak stabilność plonowania, odporność na choroby oraz przydatność do określonych technologii uprawy.
- Dobór odmian dostosowanych do zmian klimatu
W demonstracji zwrócono uwagę na odmiany o zwiększonej tolerancji na stresy abiotyczne, szczególnie suszę. Jest to szczególnie ważne w warunkach coraz częściej występujących okresów niedoboru wody.
- Wspieranie integrowanej ochrony roślin
Ocena zdrowotności odmian oraz ich naturalnej odporności na choroby umożliwia ograniczenie stosowania środków ochrony roślin i bardziej racjonalne prowadzenie produkcji.
- Bezpośredni transfer wiedzy „od pola do gospodarstwa”
Formuła spotkania umożliwiła bezpośrednią wymianę doświadczeń pomiędzy naukowcami, doradcami i rolnikami. Uczestnicy mogli zadawać pytania oraz uzyskać informacje odnoszące się do konkretnych problemów produkcyjnych.
Wnioski z demonstracji
- Prawidłowy dobór odmiany jest jednym z najważniejszych czynników wpływających na efektywność produkcji roślinnej. Odmiany różnią się pod względem potencjału plonowania, odporności na choroby oraz reakcji na warunki środowiskowe.
- Wykorzystanie wyników doświadczeń PDO oraz List Odmian Zalecanych pozwala rolnikom podejmować bardziej trafne decyzje produkcyjne, ograniczając ryzyko związane z wyborem odmian niedostosowanych do lokalnych warunków.
- Postęp hodowlany umożliwia tworzenie odmian bardziej odpornych na zmiany klimatu, w szczególności suszę oraz występowanie presji chorób.
- Demonstracje polowe są skuteczną formą przekazywania wiedzy, ponieważ umożliwiają rolnikom bezpośrednią ocenę cech odmian w warunkach rzeczywistych.
- Zwiększanie udziału roślin bobowatych, w tym soi, w strukturze zasiewów może przyczynić się do poprawy żyzności gleby, zwiększenia bioróżnorodności oraz ograniczenia zużycia nawozów azotowych.
- Współpraca pomiędzy COBORU, doradztwem rolniczym, jednostkami naukowymi i rolnikami stanowi ważny element wdrażania innowacyjnych rozwiązań w rolnictwie.
Demonstracja kolekcji odmian roślin uprawnych w Stacji Doświadczalnej Oceny Odmian w Seroczynie była przykładem skutecznego połączenia badań naukowych z praktyką rolniczą. Bezpośrednia prezentacja odmian na polu umożliwiła uczestnikom ocenę ich wartości gospodarczej oraz poznanie rozwiązań wspierających nowoczesne, efektywne i zrównoważone rolnictwo. Spotkanie potwierdziło, że właściwy dobór odmian, wykorzystanie wyników doświadczeń oraz wdrażanie innowacji hodowlanych są kluczowymi elementami poprawy konkurencyjności gospodarstw i dostosowania produkcji rolniczej do zmieniających się warunków klimatycznych.
