W dniu 9 grudnia 2025 r. w siedzibie Świętokrzyskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego w Modliszewicach odbyła się konferencja pt. „Gospodarstwa demonstracyjne w praktyce – przykłady, inspiracje, współpraca”. Wydarzenie zostało zorganizowane w ramach operacji własnej KSOW+ pn. „Gospodarstwa demonstracyjne: nauka przez doświadczenie”. Operacja realizowana była przez ŚODR w Modliszewicach i dofinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027, Schemat II Pomocy Technicznej WPR 2023–2027 – Wsparcie operacji realizowanych w ramach KSOW+. Instytucją Zarządzającą PS WPR 2023–2027 jest Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Konferencja zgromadziła doradców rolniczych, przedstawicieli instytucji naukowo-badawczych, rolników oraz osoby zainteresowane tematyką gospodarstw demonstracyjnych i transferu wiedzy w rolnictwie.
Spotkanie otworzyła Agnieszka Pietrzak, Dyrektor ŚODR Modliszewice, która wprowadziła uczestników w tematykę konferencji, podkreślając rolę Krajowej Sieci Gospodarstw Demonstracyjnych jako istotnego narzędzia wspierającego upowszechnianie dobrych praktyk w rolnictwie. Siec Gospodarstw Demonstracyjnych stanowi kluczowe narzędzie transferu wiedzy i innowacji w rolnictwie, łączące świat nauki, doradztwa i praktyki rolniczej. Gospodarstwa demonstracyjne pełnią funkcję żywych laboratoriów, w których rolnicy mogą w bezpośredni sposób zapoznać się z nowoczesnymi rozwiązaniami technologicznymi, organizacyjnymi i środowiskowymi, a także ocenić ich efektywność w realnych warunkach produkcyjnych. Sieć sprzyja upowszechnianiu dobrych praktyk rolniczych, w tym działań na rzecz ochrony klimatu, środowiska i bioróżnorodności, racjonalnego gospodarowania zasobami oraz poprawy dobrostanu zwierząt. Dzięki konferencji, pokazom polowym, warsztatom i szkoleniom, rolnicy zyskują możliwość wymiany doświadczeń, budowania relacji oraz uczenia się od liderów wdrażających innowacyjne rozwiązania w swoich gospodarstwach. Krajowa Sieć Gospodarstw Demonstracyjnych odgrywa również istotną rolę w wzmacnianiu konkurencyjności polskiego rolnictwa, zachęcając do wdrażania innowacji dostosowanych do lokalnych uwarunkowań i potrzeb. W ten sposób przyczynia się do rozwoju nowoczesnego, zrównoważonego i odpornego na wyzwania klimatyczne sektora rolnego, wspierając jednocześnie realizację celów Wspólnej Polityki Rolnej oraz krajowych strategii rozwoju obszarów wiejskich.
Na konferencji Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie przedstawiło podsumowanie wydarzenia pn. Konferencja podsumowująca Badania ankietowe „Gospodarstwa demonstracyjne – wnioski z badania ankietowego. Oczekiwania i efekty przynależności do Krajowej Sieci Gospodarstw Demonstracyjnych”, które odbyło się w dniach 25–26 listopada 2025 r. Konferencja dostarczyła wartościowych wniosków, analiz oraz praktycznych rekomendacji, które stanowią istotny wkład w rozwój Krajowej Sieci Gospodarstw Demonstracyjnych (KSGD) (https://gospodarstwademonstracyjne.cdr.gov.pl/).
Rekomendacje wypracowane z badania ankietowego:
- Stworzenie Ogólnopolskiego Systemu Standardów KSGD jako fundamentu profesjonalizacji i transparentności funkcjonowania Sieci.
- Budowa nowoczesnego systemu cyfrowego KSGD porządkującego komunikację, zwiększającego widoczność i usprawniającego organizację działań.
- Wzmocnienie roli koordynatorów KSGD poprzez jasne ramy pracy, dodatkowe zasoby oraz profesjonalne wsparcie.
- Rozwój infrastruktury fizycznej gospodarstw demonstracyjnych zapewniającej warunki do prowadzenia wysokiej jakości demonstracji i przyjmowania grup.
- Budowanie silnej, zintegrowanej wspólnoty uczestników KSGD opartej na wymianie wiedzy, współpracy i relacjach między gospodarstwami.
- Wzmocnienie komunikacji i widoczności KSGD poprzez spójną identyfikację wizualną, profesjonalne działania medialne oraz aktywną obecność publiczną.
- Stworzenie ogólnopolskiego systemu współpracy KSGD ze szkołami rolniczymi oraz rozwój edukacji młodzieży.
- Budowa partnerskiej współpracy KSGD z ośrodkami naukowymi i wdrożenie profesjonalnego modelu transferu wiedzy.
- Opracowanie ogólnopolskiej strategii rozwoju KSGD jako systemu edukacji, innowacji i współpracy.
- Zapewnienie stabilnego, wieloźródłowego systemu finansowania działań KSGD gwarantującego trwałość i rozwój Sieci.
Na konferencji w dniu 09.12.2025 organizatorzy oraz zgormadzeni uczestnicy potwierdzili ogromny potencjał Krajowej Sieci Gospodarstw Demonstracyjnych jako przestrzeni rozwoju, edukacji i wymiany doświadczeń. Wspólne działanie, wzajemne wsparcie i konsekwentna realizacja rekomendacji pozwolą w pełni wykorzystać możliwości, jakie daje współpraca gospodarstw w skali kraju.
W ramach projektu EU-FarmBook zaprezentowano innowacyjne i lokalne produkty, które doskonale ilustrują potencjał Krajowej Sieci Gospodarstw Demonstracyjnych jako platformy wymiany wiedzy i dobrych praktyk. Wśród nich znalazła się ekologiczna słomka ze słomy (https://slomkazeslomy.sodr.pl/wp/), stanowiąca przykład praktycznego wykorzystania surowców rolniczych w duchu gospodarki obiegu zamkniętego oraz odpowiedzi na wyzwania związane z ograniczaniem plastiku. Kolejnym przykładem innowacji produktowej była wiśnia bez pestki (https://wisniabezpestki.sodr.pl/), będąca efektem nowoczesnych rozwiązań technologicznych zwiększających komfort konsumentów oraz wartość dodaną produkcji sadowniczej. Produkt ten pokazuje, jak dzięki innowacjom możliwe jest łączenie tradycyjnej uprawy z nowymi oczekiwaniami rynku. Zaprezentowano również nasz czosnek (https://czosnek.sodr.pl/), który reprezentuje wysoką jakość, lokalne pochodzenie oraz dobre praktyki rolnicze wdrażane w gospodarstwach należących do Krajowej Sieci Gospodarstw Demonstracyjnych. Jest on przykładem produktu opartego na zrównoważonej produkcji, dbającej o środowisko, zdrowie konsumentów i opłacalność gospodarstwa. Prezentowane rozwiązania potwierdzają, że Krajowa Sieć Gospodarstw Demonstracyjnych skutecznie wspiera transfer innowacji oraz promuje praktyczne wdrażanie wiedzy rolniczej, wpisując się w cele projektu EU-FarmBook.
Wystąpienia przedstawicieli IUNG – PIB w Puławach, którzy zaprezentowali temat rolnictwa ekologicznego w erze 4.0, podkreślając rolę gospodarstw demonstracyjnych w transferze nowoczesnych technologii i innowacyjnych rozwiązań. IUNG przedstawił praktyczne zastosowania dronów rolniczych, teledetekcji oraz mapowania pól w nowoczesnym gospodarstwie rolnym.
Konferencję zakończyło wystąpienie koordynatora KSGD Jarosława Nowaka ze ŚODR Modliszewice, który podsumował dotychczasową działalność Krajowej Sieci Gospodarstw Demonstracyjnych, wskazując na jej istotne znaczenie dla rozwoju rolnictwa w regionie oraz nakreślając dalsze kierunki działań. Podkreślił, że w ramach funkcjonowania Sieci zrealizowano liczne wyjazdy szkoleniowe do różnych województw, które umożliwiły rolnikom bezpośrednie poznanie innowacyjnych rozwiązań wdrażanych w innych częściach kraju. Szczególną uwagę zwrócił na praktyczny charakter przekazu wiedzy – od rolników dla rolników, który stanowi jedną z największych wartości Sieci. Wskazał również na realizację filmów demonstracyjnych, organizację szkoleń, targów, wydarzeń branżowych oraz spotkań tematycznych, które skutecznie wspierały upowszechnianie dobrych praktyk, innowacji i nowoczesnych technologii w rolnictwie. Działania te przyczyniły się do integracji środowiska rolniczego oraz wzmocnienia potencjału rozwojowego gospodarstw w regionie.
Wydarzenie stanowiło ważną platformę wymiany doświadczeń, prezentacji dobrych praktyk oraz budowania współpracy pomiędzy doradztwem, nauką i praktyką rolniczą, podkreślając rolę gospodarstw demonstracyjnych jako skutecznego narzędzia „nauki przez doświadczenie”.
Link do relacji z wydarzenia Gospodarstwa demonstracyjne w praktyce — inspiracje i współpraca w ramach KSOW+ Świętokrzyski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Modliszewicach https://www.sodr.pl/main/aktualnosci/Gospodarstwa-demonstracyjne-w-praktyce-inspiracje-i-wspolpraca-w-ramach-KSOW/idn:3839
