W dniach 12–14 maja 2026 r. odbył się wyjazd studyjny pn. „Funkcje społeczno-edukacyjne w gospodarstwach demonstracyjnych w województwie zachodniopomorskim”. Wyjazd studyjny został dofinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Schematu II Pomocy Technicznej Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027. Wyjazd studyjny zrealizował Zachodniopomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Barzkowicach.
Wyjazd studyjny do gospodarstw demonstracyjnych należących do Krajowej Sieci Gospodarstw Demonstracyjnych był okazją do poznania nowoczesnego rolnictwa, wymiany doświadczeń oraz budowania współpracy pomiędzy gospodarstwami. Program wizyty łączył praktyczną naukę, innowacje rolnicze, agroturystykę oraz bezpośredni dialog rolników z praktykami i ekspertami.
Podczas wyjazdu studyjnego grupa odwiedziła pięć gospodarstw należących do Krajowej Sieci Gospodarstw Demonstracyjnych na terenie województwa zachodniopomorskiego:
- Gospodarstwo Pasieczne „Kószka I” – Konrad Fujarski,
- Magiczny Zakątek – Wioleta Sikora,
- Stację Doświadczalną Oceny Odmian w Szczecinie Dąbiu,
- Gospodarstwo Rolne Patrycja i Łukasz Leśniewscy,
- Fundację im. Stanisława Karłowskiego w Juchowie.
Dialog, współpraca i networking
Podczas wspólnych spotkań i rozmów uczestnicy prowadzili otwartą dyskusję o wyzwaniach współczesnego rolnictwa. Wyjazd stworzył warunki do networkingu, wymiany doświadczeń oraz budowania relacji między rolnikami. Najważniejszym elementem była idea „wiedza od rolnika do rolnika” – praktyczne rozwiązania przekazywane bezpośrednio przez osoby pracujące na co dzień w gospodarstwach. Wszystkie odwiedzane miejsca należą do Krajowej Sieci Gospodarstw Demonstracyjnych, której celem jest upowszechnianie wiedzy praktycznej i innowacyjnych rozwiązań w rolnictwie. Gospodarze odwiedzanych gospodarstw wykazują się niezwykłą otwartością na dzielenie się doświadczeniem oraz chętnie zapraszają innych rolników do swoich gospodarstw. Są one traktowane jako przestrzenie testowania nowych technologii, metod produkcji i organizacji pracy, gdzie nauka odbywa się poprzez obserwację, rozmowę oraz praktyczne działanie. Dzięki takiej formule możliwy jest realny transfer wiedzy, oparty na doświadczeniu, zaufaniu i współpracy środowiska rolniczego.
Gospodarstwo Pasieczne „Kószka I” – Konrad Fujarki
Pierwszym punktem wyjazdu studyjnego było gospodarstwo pasieczne prowadzone przez Konrada Fujarskiego. Gospodarstwo „Miody Fujarskich Kluczewo” należy zarówno do Ogólnopolskiej Sieci Zagród Edukacyjnych, jak i Krajowej Sieci Gospodarstw Demonstracyjnych. Realizuje cele edukacyjne skierowane do dzieci, młodzieży oraz osób dorosłych w zakresie pszczelarstwa i produkcji roślinnej.
Podczas wizyty właściciel przeprowadził wykład, podczas którego odpowiedział między innymi na pytania:
- co należy wiedzieć przed zakupem miodu z pasieki,
- jakie zastosowanie ma pierzga pszczela,
- czym charakteryzuje się miód gryczany i gdzie znajduje zastosowanie,
- jakie właściwości posiada miód faceliowy,
- jakie zastosowanie ma pyłek kwiatowy.
Uczestnicy poznali proces powstawania certyfikowanych miodów – od prowadzenia pasieki, poprzez dbałość o dobrostan rodzin pszczelich, aż po nowoczesne metody konfekcjonowania i sprzedaży produktów pszczelich. Spotkanie pokazało, jak ogromne znaczenie mają jakość, lokalność oraz odpowiedzialna produkcja żywności. Rozmowy dotyczyły również roli zapylaczy w rolnictwie oraz możliwości dywersyfikacji dochodów gospodarstw poprzez rozwój produkcji pasiecznej.
Proces demonstracji
Demonstracja w gospodarstwie miała charakter praktyczny. Gospodarz prezentował wyposażenie pasieki, sposób organizacji pracy oraz kolejne etapy pozyskiwania produktów pszczelich. Uczestnicy mogli obserwować rozwiązania stosowane w codziennym funkcjonowaniu gospodarstwa, poznać wymagania dotyczące jakości produktów oraz zasady ich przygotowania do sprzedaży. Dużym atutem spotkania była możliwość bezpośredniej rozmowy z właścicielem, zadawania pytań oraz wymiany doświadczeń dotyczących prowadzenia pasiek i wykorzystania produktów pszczelich w działalności rolniczej.
Magiczny Zakątek – Wioleta Sikora
https://gospodarstwademonstracyjne.cdr.gov.pl/gospodarstwo/magiczny-zakatek-wioleta-sikora/
Drugim gospodarstwem odwiedzonym przez uczestników był „Magiczny Zakątek” prowadzony przez Wioletę Sikorę. Jest ona bardzo zaangażowana w pomoc lokalnemu społeczeństwu poprzez realizację animaloterapii, ze szczególnym uwzględnieniem alpakoterapii dla dzieci oraz osób starszych. Jest to doskonały przykład gospodarstwa przyjaznego środowisku oraz aktywnie działającego na rzecz lokalnej społeczności.
Kolejna część wyjazdu pozwoliła uczestnikom zobaczyć, jak gospodarstwo rolne może pełnić funkcję społeczną i edukacyjną. Kontakt ze zwierzętami ukazał terapeutyczną wartość pracy na wsi, szczególnie w pracy z dziećmi oraz osobami wymagającymi wsparcia. Spotkanie stało się przestrzenią dialogu o nowych kierunkach rozwoju obszarów wiejskich, w których rolnictwo łączy się z turystyką, edukacją i integracją społeczną.
Proces demonstracji
Proces demonstracji obejmował prezentację organizacji gospodarstwa oraz sposobu prowadzenia zajęć edukacyjnych i terapeutycznych. Gospodyni przedstawiła zasady przygotowania zwierząt do kontaktu z uczestnikami terapii, omówiła znaczenie dobrostanu zwierząt oraz rolę gospodarstwa jako miejsca edukacji i integracji społecznej. Demonstracja miała charakter interaktywny – uczestnicy mogli obserwować przebieg zajęć, zadawać pytania oraz wymieniać doświadczenia dotyczące możliwości rozszerzania działalności gospodarstw o funkcje społeczne i edukacyjne.
Stacja Doświadczalna Oceny Odmian w Szczecinie Dąbiu – rolnictwo 4.0 i nowe technologie
Bardzo ciekawym elementem wyjazdu była wizyta w Stacji Doświadczalnej Oceny Odmian w Szczecinie Dąbiu. Stacja prowadzi działalność badawczo-doświadczalną i zajmuje się upowszechnianiem wiedzy o odmianach roślin uprawnych. Zarządca poprowadził wykład na temat doświadczeń przeprowadzanych na poletkach doświadczalnych, metod ich dokumentowania oraz znaczenia wyników badań dla praktyki rolniczej.
Wizyta pozwoliła uczestnikom zapoznać się z kierunkiem rozwoju rolnictwa 4.0. Zaprezentowano nowoczesne technologie agro, badania odmian roślin oraz znaczenie danych i innowacji w podejmowaniu decyzji produkcyjnych. Uczestnicy poznali praktyczne zastosowanie nowych technologii w uprawach, które zwiększają efektywność produkcji, ograniczają koszty oraz wspierają zrównoważone gospodarowanie.
Proces demonstracji
Proces demonstracji w Stacji Doświadczalnej opierał się na prezentacji doświadczeń prowadzonych w rzeczywistych warunkach polowych. Uczestnicy obserwowali poletka doświadczalne, poznali zasady zakładania doświadczeń, oceniania odmian oraz dokumentowania wyników. Omówiono również wykorzystanie uzyskanych danych do opracowywania zaleceń dla producentów rolnych. Demonstracja pokazała, jak wyniki badań naukowych przekładają się na praktyczne decyzje podejmowane w gospodarstwach oraz jak ważną rolę odgrywa współpraca pomiędzy nauką i praktyką rolniczą.
Gospodarstwo Rolne Patrycja i Łukasz Leśniewscy – praktyka i innowacja
Czwartym gospodarstwem odwiedzonym przez uczestników było gospodarstwo rolne Państwa Leśniewskich „Leśniak Agro”. Jest to duże gospodarstwo prowadzone zgodnie z zasadami zrównoważonego rolnictwa precyzyjnego. Gospodarz przekazał uczestnikom bogatą wiedzę dotyczącą nowoczesnego rolnictwa, organizacji pracy oraz wdrażania innowacyjnych rozwiązań.
W gospodarstwie uczestnicy podziwiali imponujący park maszynowy oraz profesjonalnie wyposażone pomieszczenie do przechowywania środków ochrony roślin. Spotkanie koncentrowało się na organizacji pracy, wdrażaniu nowoczesnych technologii oraz dostosowywaniu gospodarstwa do zmieniających się warunków rynkowych i klimatycznych. Była to kolejna okazja do bezpośredniej wymiany doświadczeń oraz dyskusji o przyszłości polskiego rolnictwa.
Proces demonstracji
Demonstracja obejmowała praktyczną prezentację nowoczesnych maszyn i urządzeń wykorzystywanych w produkcji roślinnej oraz rozwiązań stosowanych w rolnictwie precyzyjnym. Gospodarz omówił organizację pracy w gospodarstwie, zasady planowania zabiegów agrotechnicznych oraz wykorzystanie technologii wspomagających zarządzanie produkcją. Uczestnicy mogli zapoznać się z praktycznym zastosowaniem nowoczesnego sprzętu, sposobami optymalizacji kosztów produkcji oraz rozwiązaniami zwiększającymi bezpieczeństwo pracy i ochronę środowiska. Spotkanie miało charakter otwartej dyskusji, podczas której wymieniano doświadczenia dotyczące wdrażania innowacji w gospodarstwach rolnych.
Fundacja im. Stanisława Karłowskiego w Juchowie – nauka przez praktykę
https://gospodarstwademonstracyjne.cdr.gov.pl/gospodarstwo/fundacja-im-stanislawa-karlowskiego/
Ostatnim etapem wyjazdu studyjnego była wizyta w Fundacji im. Stanisława Karłowskiego w Juchowie, będącej jednym z najbardziej rozpoznawalnych gospodarstw ekologicznych w Polsce oraz wzorcowym przykładem pełnienia funkcji społeczno-edukacyjnych.
Fundacja prowadzi warsztaty edukacyjne, praktyki leśne oraz liczne projekty skierowane do dzieci i młodzieży. W czasie wizyty studyjnej uczestnicy zdobyli szczegółowe informacje dotyczące działalności Fundacji w zakresie terapii społecznej, projektów edukacyjnych oraz współpracy ze społecznością lokalną.
W sali wykładowej Fundacji odbyła się prelekcja poświęcona działalności na rzecz osób z niepełnosprawnościami. Pani Renata Żelazna, członek Zarządu Fundacji, przedstawiła działalność Zakładu Aktywności Zawodowej. Opowiedziała o prowadzeniu działalności produkcyjno-usługowej w obszarze ekologicznego rolnictwa i przetwórstwa oraz o łączeniu pracy zawodowej z rehabilitacją społeczną i zawodową osób z niepełnosprawnościami. ZAZ w Juchowie przygotowuje osoby z niepełnosprawnościami do funkcjonowania w otwartym środowisku pracy, jednocześnie prowadząc działalność gospodarczą opartą na wysokich standardach jakości.
Podczas wizyty uczestnicy poznali model produkcji oparty na zrównoważonym rolnictwie, odpowiedzialnym zarządzaniu zasobami oraz wysokim standardzie dobrostanu zwierząt. Spotkanie potwierdziło, że nauka przez praktykę jest jedną z najskuteczniejszych form zdobywania wiedzy. Prezentowane rozwiązania pokazały, jak skutecznie łączyć ekologię, ekonomię oraz nowoczesne zarządzanie gospodarstwem.
Proces demonstracji
Proces demonstracji w Fundacji miał charakter kompleksowy i obejmował zarówno działalność rolniczą, jak i społeczną. Uczestnicy obserwowali funkcjonowanie gospodarstwa ekologicznego, poznali organizację produkcji oraz zasady zarządzania zgodnie z ideą zrównoważonego rozwoju. Zaprezentowano również działalność edukacyjną, warsztaty dla dzieci i młodzieży oraz funkcjonowanie Zakładu Aktywności Zawodowej. Gospodarze przedstawili praktyczne przykłady łączenia działalności rolniczej z edukacją, terapią społeczną i aktywizacją zawodową osób z niepełnosprawnościami. Demonstracja pokazała, że gospodarstwo demonstracyjne może pełnić jednocześnie funkcję produkcyjną, edukacyjną i społeczną, stanowiąc miejsce wymiany wiedzy oraz dobrych praktyk.
Podsumowanie wyjazdu
Uczestnicy zgodnie podkreślali, że tego typu spotkania studyjne powinny odbywać się znacznie częściej, ponieważ stanowią jedną z najbardziej efektywnych form zdobywania wiedzy i inspirowania do rozwoju gospodarstw. Bezpośredni kontakt z praktyką, rozmowy z gospodarzami oraz możliwość zobaczenia rozwiązań funkcjonujących w realnych warunkach produkcyjnych mają nieporównywalnie większą wartość niż sama teoria.
Istotną rolę w organizacji takich inicjatyw odgrywa koordynator wojewódzki, którego zadaniem jest łączenie rolników posiadających wiedzę i doświadczenie z tymi, którzy tej wiedzy poszukują. Budowanie sieci współpracy, wspieranie wymiany doświadczeń oraz inicjowanie kolejnych wizyt demonstracyjnych pozwala wzmacniać środowisko rolnicze i przyczynia się do dynamicznego rozwoju nowoczesnego rolnictwa opartego na współpracy, innowacjach i praktycznej nauce.
Wyjazd studyjny był wartościowym doświadczeniem edukacyjnym i integracyjnym. Uczestnicy zdobyli nową wiedzę, poznali innowacyjne rozwiązania oraz nawiązali kontakty sprzyjające dalszej współpracy. Najważniejszym efektem spotkań była wymiana doświadczeń, inspiracje do rozwoju gospodarstw oraz przekonanie, że przyszłość rolnictwa opiera się na współpracy, innowacjach i praktycznej wiedzy przekazywanej między rolnikami.
Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie dziękuję za doskonałą organizację wyjazdu szkoleniowego oraz stworzenie przestrzeni do budowania wartościowej sieci kontaktów i wymiany doświadczeń. Dzięki Koordynator Małgorzacie Jędrzejek mogliśmy nie tylko zdobyć nową wiedzę, ale także poznać inspirujących ludzi i dobre praktyki, które z pewnością wykorzystamy w swojej działalności.
Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie szczególne słowa wdzięczności kieruję do rolników, którzy otworzyli przed uczestnikami drzwi swoich gospodarstw. Dziękuję za życzliwość, gościnność oraz gotowość do dzielenia się swoim doświadczeniem. Możliwość poznania codziennej pracy, wyzwań i sukcesów z perspektywy praktyków była niezwykle cenna i inspirująca. Dzięki Państwa otwartości mogliśmy zajrzeć do świata, w którym wiedza łączy się z pasją, a teoria znajduje potwierdzenie w praktyce.
Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie dziękuję za całe szkolenie, profesjonalne przygotowanie programu oraz stworzenie atmosfery sprzyjającej nauce, współpracy i wymianie doświadczeń.
Wnioski z wyjazdu studyjnego „Funkcje społeczno-edukacyjne w gospodarstwach demonstracyjnych w województwie zachodniopomorskim”
- Gospodarstwa demonstracyjne pełnią ważną funkcję edukacyjną, umożliwiając praktyczne zdobywanie wiedzy poprzez obserwację rzeczywistych rozwiązań stosowanych w produkcji rolnej.
- Najbardziej efektywną formą transferu wiedzy w rolnictwie jest bezpośrednia wymiana doświadczeń pomiędzy rolnikami. Model „od rolnika do rolnika” sprzyja budowaniu zaufania oraz ułatwia wdrażanie sprawdzonych rozwiązań w gospodarstwach.
- Gospodarstwa demonstracyjne stanowią miejsca testowania i prezentacji innowacyjnych technologii, które mogą zwiększać efektywność produkcji, poprawiać organizację pracy oraz wspierać zrównoważony rozwój rolnictwa.
- Współczesne gospodarstwo rolne może pełnić nie tylko funkcję produkcyjną, ale również społeczną, edukacyjną i turystyczną, czego przykładem są gospodarstwa prowadzące działalność agroturystyczną oraz edukację przyrodniczą.
- Rozwój rolnictwa wymaga łączenia tradycyjnej wiedzy praktycznej z nowoczesnymi technologiami, cyfryzacją oraz rozwiązaniami zgodnymi z zasadami zrównoważonego gospodarowania.
- Bezpośredni kontakt z gospodarzami oraz możliwość poznania ich doświadczeń pozwalają uczestnikom lepiej ocenić korzyści i wyzwania związane z wdrażaniem nowych rozwiązań w gospodarstwach.
- Wyjazdy studyjne sprzyjają budowaniu sieci współpracy pomiędzy rolnikami, doradcami i instytucjami działającymi na rzecz rozwoju obszarów wiejskich, co przekłada się na większą aktywność i integrację środowiska rolniczego.
- Kluczową rolę w rozwoju Krajowej Sieci Gospodarstw Demonstracyjnych odgrywają koordynatorzy wojewódzcy, którzy inicjują współpracę, organizują wymianę doświadczeń oraz wspierają przepływ wiedzy pomiędzy uczestnikami sieci.
- Otwartość gospodarzy na dzielenie się wiedzą i prezentowanie własnych doświadczeń stanowi fundament skutecznego funkcjonowania gospodarstw demonstracyjnych i przyczynia się do rozwoju innowacyjnego rolnictwa.
- Uczestnicy wyjazdu potwierdzili potrzebę organizacji większej liczby wizyt studyjnych i demonstracji w gospodarstwach rolnych, uznając je za jedną z najskuteczniejszych metod edukacji i inspiracji do rozwoju gospodarstw.
