W dniu 29 stycznia 2026 r. w Łódzkim Ośrodku Doradztwa Rolniczego z siedzibą w Bratoszewicach odbyła się konferencja pt. „Zapewnienie bezpieczeństwa paszowego poprzez zwiększenie skali uprawy roślin bobowatych, ze szczególnym uwzględnieniem soi”. Organizatorem wydarzenia był Łódzki Ośrodek Doradztwa Rolniczego z siedzibą w Bratoszewicach.
Konferencja zgromadziła rolników, doradców, naukowców oraz przedstawicieli instytucji działających na rzecz rozwoju nowoczesnego i zrównoważonego rolnictwa. Podczas spotkania poruszono kluczowe zagadnienia związane z uprawą roślin bobowatych grubonasiennych oraz ich wykorzystaniem w żywieniu bydła mlecznego i mięsnego, ze szczególnym uwzględnieniem rosnącej roli soi jako krajowego źródła białka paszowego.
W części wykładowej Ireneusz Sadowski, kierownik ZDOO w Lućmierzu, zaprezentował aktualny postęp hodowlany w zakresie roślin bobowatych grubonasiennych i soi. Zwrócił uwagę na przyszłość uprawy soi w Polsce, która jako roślina białkowa o dużym znaczeniu gospodarczym i środowiskowym może odegrać kluczową rolę w zapewnieniu bezpieczeństwa paszowego i rozwoju nowoczesnego rolnictwa. Jednocześnie zwrócił uwagę na problemy związane z uprawą soi w warunkach polskich. Często decydują one o niepowodzeniu plantacji. Do najczęściej wskazywanych należą zmienne warunki pogodowe, ryzyko niedoboru ciepła w okresie wegetacji, problemy z zachwaszczeniem oraz niewystarczające doświadczenie praktyczne w prowadzeniu tej uprawy. Czynniki te sprawiają, że wielu rolników nadal podchodzi do soi z ostrożnością. W efekcie Polska wciąż w dużym stopniu opiera się na imporcie śruty sojowej, głównie pochodzącej z zagranicy. Co podkreśla potrzebę rozwoju krajowej produkcji roślin białkowych i dalszego wsparcia doradczego oraz edukacyjnego dla rolników.
Następnie prof. Marcin Gołębiowski (SGGW) omówił możliwości wykorzystania roślin bobowatych, w tym soi, w żywieniu bydła mlecznego i mięsnego. Wskazując na korzyści i potencjalne ryzyka z żywienia śrutą sojową. Omówił praktyczne dawki żywieniowe, które poprawią parametry mleka. Wskazał, że krajową alternatywę dla śruty sojowej jest śruta rzepakowa, która w Polsce jest szeroko dostępna dzięki rozwiniętej produkcji rzepaku i zapleczu przetwórczemu. Jej wykorzystanie w żywieniu zwierząt pozwala w pewnym stopniu ograniczyć uzależnienie od importowanych surowców białkowych. Jednocześnie podkreślił, że mimo rosnącego znaczenia śruty rzepakowej, soja ze względu na wysoką wartość białka i korzystny profil aminokwasowy nadal odgrywa ważną rolę w bilansowaniu dawek pokarmowych. Szczególnie w intensywnej produkcji zwierzęcej.
Istotnym elementem konferencji była część praktyczna, podczas której zaprezentowali się Magdalena i Łukasz Cebula rolnicy z powiatu radomszczańskiego, reprezentujący Krajową Sieć Gospodarstw Demonstracyjnych. Wystąpienie oparte na doświadczeniach z własnego gospodarstwa pokazało, że wdrażanie nowoczesnych rozwiązań w zakresie żywienia bydła i wykorzystania roślin bobowatych jest możliwe w praktyce i przynosi wymierne efekty produkcyjne. Zwrócili uwagę na przyszłość uprawy soi w Polsce. Jako roślina białkowa o dużym znaczeniu gospodarczym i środowiskowym może odegrać kluczową rolę w zapewnieniu bezpieczeństwa paszowego i rozwoju nowoczesnego rolnictwa.
Głos zabrała również Bożena Krześniak, koordynator Krajową Sieć Gospodarstw Demonstracyjnych, która podkreśliła znaczenie współpracy pomiędzy nauką, doradztwem i praktyką rolniczą oraz rolę gospodarstw demonstracyjnych jako miejsc upowszechniania innowacyjnych rozwiązań i wymiany doświadczeń pomiędzy rolnikami.
Polska importuje soję oraz śrutę sojową głównie z Ameryki Południowej, przede wszystkim z Brazylii i Argentyny, a także w mniejszym stopniu ze Stanów Zjednoczonych. Import wynika z niedoboru krajowej produkcji białka paszowego, co dodatkowo podkreśla znaczenie działań zmierzających do rozwoju upraw soi w warunkach krajowych oraz zwiększenia samowystarczalności paszowej.
Na zakończenie konferencji Tomasz Bajena (WIPASZ) przedstawił zagadnienia związane z zastosowaniem aminokwasów chronionych w żywieniu bydła, zwracając uwagę na ich wpływ na efektywność produkcji oraz zdrowotność zwierząt. Za światowych pionierów i liderów w uprawie soi uznaje się przede wszystkim Stany Zjednoczone, Brazylię oraz Argentynę, które od lat dominują zarówno w produkcji ziaren soi, jak i śruty sojowej. Kraje te dysponują sprzyjającymi warunkami klimatycznymi, dużą skalą produkcji oraz wysoko rozwiniętą technologią uprawy i przetwórstwa.
Podczas spotkania wielokrotnie podkreślano potrzebę organizacji tego typu konferencji, które umożliwiają bezpośredni kontakt rolników z naukowcami i praktykami oraz sprzyjają transferowi wiedzy do gospodarstw.
