CYKL SPOTKAŃ W KRAJOWEJ SIECI GOSPODARSTW DEMONSTRACYJNYCH
„Od praktyki do efektu – dobre praktyki klimatyczne i środowiskowe w Krajowej Sieci Gospodarstw Demonstracyjnych”
Termin realizacji:28.05.2026 r.
Temat demonstracji: „Zasady prowadzenia produkcji zwierzęcej w gospodarstwie ekologicznym na przykładzie bydła mięsnego i koni
Celem spotkania realizowanego w ramach Krajowej Sieci Gospodarstw Demonstracyjnych jest transfer wiedzy bezpośrednio z gospodarstwa do gospodarstwa poprzez prezentację rzeczywistych, sprawdzonych rozwiązań stosowanych w praktyce rolniczej. Demonstracja ma na celu przedstawienie dobrych praktyk klimatycznych i środowiskowych wykorzystywanych w gospodarstwie ekologicznym, umożliwienie wymiany doświadczeń oraz bezpośredniej rozmowy z rolnikiem-praktykiem. Gospodarstwo Pani Joanny Kubary zlokalizowane jest w miejscowości Kamienica Polska w powiecie częstochowskim, w województwie śląskim. Jest to certyfikowane gospodarstwo ekologiczne ukierunkowane na produkcję zwierzęcą oraz zapewnienie własnej bazy paszowej dla utrzymywanych zwierząt. Obecnie prowadzona jest w nim hodowla bydła mięsnego ras Angus i Highland oraz koni różnych ras, m.in. fryzyjskiej, hanowerskiej i oldenburskiej. Powierzchnia gospodarstwa wynosi około 60 ha użytków zielonych, z czego około 40 ha stanowią grunty własne.
Podczas demonstracji uczestnicy zapoznają się z zasadami prowadzenia ekologicznej produkcji zwierzęcej, ze szczególnym uwzględnieniem hodowli bydła mięsnego i koni. Przedstawione zostały praktyczne rozwiązania dotyczące organizacji gospodarstwa, wykorzystania własnych użytków zielonych, produkcji pasz na potrzeby utrzymywanych zwierząt oraz sposobów prowadzenia hodowli zgodnie z zasadami rolnictwa ekologicznego. Szczególna uwaga została poświęcona znaczeniu dobrostanu zwierząt oraz wpływowi warunków utrzymania na ich zachowanie, kondycję i wyniki rozrodu. Uczestnicy poznają metody pracy ze zwierzętami uwzględniające ich naturalne potrzeby, psychikę oraz możliwości ruchowe. Omówione zostały również zagadnienia związane z biomechaniką koni, fizjoterapią oraz prawidłową komunikacją człowieka ze zwierzęciem.
Przy gospodarstwie działa również stajnia Koniczynka, w której organizowane są szkolenia i warsztaty dotyczące pracy z końmi, ich zachowania, psychologii oraz terapii koni i ludzi. Działalność ta stanowi przykład połączenia produkcji rolniczej z edukacją, usługami oraz promocją wiedzy dotyczącej dobrostanu zwierząt.
Gospodarstwo Pani Joanny Kubary stanowi przykład innowacyjnego podejścia do prowadzenia ekologicznej produkcji zwierzęcej. Jednym z najważniejszych elementów stosowanych rozwiązań jest wykorzystanie własnej bazy paszowej opartej na trwałych użytkach zielonych, co ogranicza konieczność zakupu pasz zewnętrznych, zmniejsza wpływ produkcji na środowisko oraz sprzyja zachowaniu naturalnego obiegu składników pokarmowych w gospodarstwie. Do istotnych dobrych praktyk klimatycznych i środowiskowych należy również racjonalne wykorzystanie terenów zielonych, dostosowanie liczby zwierząt do możliwości gospodarstwa oraz prowadzenie hodowli w sposób uwzględniający potrzeby zwierząt. Takie podejście wpływa na poprawę zdrowotności zwierząt, ograniczenie problemów produkcyjnych oraz zwiększenie trwałości i efektywności prowadzonej działalności.
Ważnym elementem rozwoju gospodarstwa jest również dywersyfikacja działalności poprzez połączenie ekologicznej produkcji zwierzęcej, hodowli koni, działalności agroturystycznej oraz edukacyjnej. Dzięki temu gospodarstwo wzmacnia swoją odporność ekonomiczną i pełni funkcję miejsca wymiany wiedzy oraz doświadczeń dla rolników, uczniów szkół rolniczych i innych osób zainteresowanych nowoczesnym rolnictwem ekologicznym.
Ważnym elementem spotkania był również wykład Pani Aleksandry Matusz-Łukawskiej – lekarza weterynarii, poświęcony sposobom utrzymania zwierząt wpływającym na ich zachowanie, kondycję oraz rozród. Podczas wystąpienia zwrócono szczególną uwagę na znaczenie prawidłowych warunków bytowania zwierząt, właściwego żywienia, profilaktyki zdrowotnej oraz codziennej obserwacji stada jako podstawowych elementów skutecznej i odpowiedzialnej hodowli. Uczestnicy poznali praktyczne aspekty oceny dobrostanu zwierząt oraz zależności pomiędzy środowiskiem utrzymania, zdrowiem, zachowaniem i wynikami produkcyjnymi. Omówione zostały zagadnienia związane z ograniczaniem stresu u zwierząt, prawidłowym postępowaniem ze stadem oraz wpływem warunków środowiskowych na efektywność rozrodu i długowieczność użytkową zwierząt.
Wykład stanowił uzupełnienie prezentacji gospodarstwa i pozwolił uczestnikom spojrzeć na produkcję zwierzęcą zarówno z perspektywy praktyki rolniczej, jak i wiedzy weterynaryjnej. Połączenie doświadczenia właścicielki gospodarstwa z ekspercką wiedzą lekarza weterynarii umożliwiło przedstawienie kompleksowego podejścia do prowadzenia nowoczesnej, ekologicznej hodowli zwierząt, w której dobrostan i zdrowie zwierząt stanowią podstawę osiągania trwałych efektów produkcyjnych.
Wnioski i spostrzeżenia z wyjazdu:
- Wykorzystanie własnej bazy paszowej opartej na trwałych użytkach zielonych pozwala ograniczyć koszty produkcji i zwiększyć niezależność gospodarstwa.
- Dobór obsady zwierząt powinien być dostosowany do możliwości gospodarstwa oraz dostępności pasz.
- Prawidłowe warunki utrzymania zwierząt mają bezpośredni wpływ na ich zdrowie, kondycję, zachowanie i wyniki rozrodu.
- Regularna obserwacja stada oraz szybkie reagowanie na problemy zdrowotne są podstawą skutecznej hodowli.
- Profilaktyka weterynaryjna i współpraca z lekarzem weterynarii pozwalają ograniczać straty produkcyjne i poprawiać efektywność hodowli.
- Zapewnienie dobrostanu zwierząt wpływa na poprawę wyników produkcyjnych oraz ograniczenie stresu u zwierząt.
- Naturalne metody pracy ze zwierzętami, uwzględniające ich zachowanie i potrzeby, poprawiają bezpieczeństwo obsługi oraz relację człowiek–zwierzę.
- Gospodarstwo ekologiczne może skutecznie łączyć produkcję zwierzęcą, ochronę środowiska oraz działalność edukacyjną i agroturystyczną.
- Dywersyfikacja działalności stanowi możliwość zwiększenia stabilności ekonomicznej gospodarstwa.
- Gospodarstwa demonstracyjne są ważnym miejscem wymiany doświadczeń i upowszechniania praktycznych rozwiązań możliwych do wdrożenia w innych gospodarstwach.
